Компьютерде қазақша дауыспен жазу: WhatsApp, Telegram, ChatGPT

Нурбек Рахметов, AitJaz негізін қалаушы · 2026 жылғы 4 қазан · жаңартылды 2026 жылғы 13 қазан · 4 мин оқу

Компьютерде дауыспен жазу үшін микрофон және сөзді мәтінге айналдыратын бағдарлама керек. AitJaz-бен бұл былай болады: курсорды керек жерге қойып, оң жақ Ctrl пернесін басып тұрып сөйлейсіз, пернені жібересіз, сонда үтірлері мен нүктелері қойылған мәтін бірден пайда болады. Қазақ, орыс және тағы 16 тілде, интернетсіз жұмыс істейді.

Дауыспен теру қалай жұмыс істейді

Микрофон сөзіңізді жазады, нейрожелі сөздерді таниды, ал бағдарлама тыныс белгілерін қойып, дайын мәтінді курсор тұрған жерге қояды. AitJaz-та нейрожелі компьютердің өзіне орнатылады, сондықтан дауыс интернетсіз танылады. Әдепкі бойынша дауыс жазбасы ешқайда жіберілмейді.

Қазақ тілі үшін бөлек модель бар. Ол қазақ, өзбек және қырғыз тілдеріне арналған; бас әріптерді, үтірлерді және сұрақ белгісін AitJaz өзі қояды. Орыс тілі үшін арнайы орыс моделі бар.

Қадамдық нұсқаулық

1. Микрофонды тексеріңіз. Бөлек үстел микрофонын сатып алудың қажеті жоқ: ноутбуктың немесе веб-камераның кіріктірілген микрофоны, ал кәдімгі компьютерде микрофоны бар құлаққап жарайды. Оны киюдің де қажеті жоқ: пернетақтаның жанында үстелде жатса болады.
2. AitJaz-ты орнатыңыз. Сайттан жүктеп, орнатқышты іске қосыңыз. Орнату шамамен бір минут алады, әкімші құқығы қажет емес. Баптауларда дауыспен жазу тілін таңдаңыз: қазақша немесе орысша.
3. Мәтін керек жерді басыңыз: хат, чат, құжат, ChatGPT-дағы сұрау өрісі.
4. Оң жақ Ctrl пернесін басып тұрып сөйлеңіз. Экранның жоғарғы жағында тыңдау белгісі шығады.
5. Пернені жіберіңіз. Мәтін бас әріптерімен және үтірлерімен пайда болады.

💡 Тыныс белгілерін айтудың қажеті жоқ: AitJaz нүкте, үтір және сұрақ белгісін өзі қояды және курсордың алдында не жазылғанын ескереді.

WhatsApp пен Telegram-да дауыспен жазу

Компьютерге арналған WhatsApp пен Telegram дауыстық хабарлама жаза алады, ал мәтінді дауыспен теру үшін AitJaz керек. Хабарламаны айтасыз, ал алушы оны кәдімгі мәтін ретінде алады:

1. Чатты ашып, хабарлама өрісін басыңыз.
2. Оң жақ Ctrl пернесін басып тұрып, хабарламаны айтыңыз.
3. Пернені жіберіңіз, мәтін өрісте пайда болады.
4. Хабарламаны әдеттегідей жіберіңіз.

Windows-қа арналған WhatsApp пен Telegram-да да, олардың браузердегі нұсқаларында да (мысалы, web.whatsapp.com) бәрі бірдей. Мессенджердің өзінде ештеңе баптаудың қажеті жоқ, Ctrl пернесі жеткілікті.

Мәтіннің дауыстық хабарламадан артықшылығы: алушы оны тыңдамай-ақ бірнеше секундта оқиды (жиналыста да, жолда да); мәтінді чаттан іздеу арқылы табуға, ал жібермес бұрын бір сөзін түзетуге болады.

ChatGPT-ға қазақша дауыспен жазу

Нейрожеліден жақсы жауап алу үшін тапсырманы толық түсіндіру керек: кім үшін, не керек, қандай түрде. Ұзын сұрауды теру көп уақыт алады, ал айту оңай. ChatGPT, Claude, DeepSeek және Gemini қазақ тілін түсінеді, сондықтан сұрауды қазақша айтып, жауапты да қазақша сұрауға болады.

Жақсы сұрау бес нәрсеге жауап береді:

1. Кім жауап береді. «Сен тәжірибелі заңгерсің», «сен математика мұғалімісің».
2. Қандай тапсырма. Хат, сабақ жоспары, кесте, шартты талдау.
3. Мәнмәтін. Кім үшін, қандай жағдайда, не белгілі.
4. Формат. Көлемі, стилі, құрылымы: «тізіммен», «бір беттен аспасын», «ресми».
5. Шектеулер. Нені істемеу керек, қандай мерзімдер мен шарттарды ескеру керек.

Мысалы, былай айтуға болады:

Сен тәжірибелі мұғалімсің. Бесінші сыныпқа арналған математика сабағының қысқа мерзімді жоспарын құрып бер. Тақырыбы: жай бөлшектер, ұзақтығы қырық минут, соңында үш тапсырма болсын.

💡 Ұзын сұрауды бөліп айтуға болады: Ctrl-ды әр басқан сайын мәтін курсор тұрған жерге қосылады, ал AitJaz бұрын не жазылғанын ескеріп, бас әріп пен үтірді дұрыс қояды.

Кімге әсіресе пайдалы

• Заңгерлер, адвокаттар, нотариустар: шарттар, талап арыздар, клиенттерге хаттар. Дауыс компьютерде танылады, сондықтан құпия мәліметтер бөгде серверлерге кетпейді.
• Жобалаушылар мен инженерлер: түсіндірме жазбалар, жобаға ескертулер, тапсырыс берушімен және мердігерлермен хат алмасу.
• Мұғалімдер: ҚМЖ, мінездемелер, есептер, ата-аналарға хабарламалар. Мұғалімге пайдалы сыйлық туралы оқыңыз.
• Бухгалтерлер: 1С-тегі түсініктемелер, контрагенттерге хаттар.
• Дәрігерлер: тексеру сипаттамалары мен қорытындылар; пациенттердің деректері компьютерде қалады.
• Басшылар мен менеджерлер: күніне ондаған хабарлама мен хат, CRM-дегі жазбалар.
• Теру қиын адамдар: білек ауырғанда, көру нашарлағанда, егде жаста немесе жай баяу терсеңіз.

Қатесіз жазу үшін кеңестер

• Сөйлемді толық айтыңыз. Алдымен ойды жинап, содан кейін пернені басып, бір демде айтыңыз.
• Әдеттегі қарқын мен дауыс. Айқайлаудың да, буынға бөліп айтудың да қажеті жоқ.
• Микрофон аузыңыздан 10–20 см қашықтықта.
• Шу аз болсын. Терезені жабыңыз, музыканы өшіріңіз немесе құлаққапты киіңіз.
• Ұзын мәтінді бөліп айтыңыз: әр басқанда бір абзац.
• Сирек есімдер мен терминдерді баптаулардағы «Словарь» (сөздік) бөліміне қосыңыз, сонда бағдарлама оларды дұрыс жазатын болады.
• Жібермес бұрын оқып шығыңыз. Әсіресе есімдерді, сандарды және күндерді.

Жиі қойылатын сұрақтар